Dane środowiskowe
dla polskiego przemysłu
Ile CO₂ naprawdę generuje polska cementownia, huta czy betoniarnia? Dotychczas nie było skąd tego wiarygodnie sprawdzić — europejskie bazy uśredniają dane z kilkudziesięciu krajów. poLCA to pierwsza baza danych środowiskowych oparta na rzeczywistych polskich warunkach produkcji.
LCA (Life Cycle Assessment) to metoda liczenia, ile zanieczyszczeń generuje wyrób od wydobycia surowców do końca życia. EPD (Environmental Product Declaration) to dokument, który te wyniki prezentuje — coraz częściej wymagany przy sprzedaży materiałów budowlanych w Europie.
Problem: żeby policzyć EPD, potrzebne są dane o emisjach — ile CO₂ wytwarza elektrownia, ile paliwa zużywa cementownia, ile energii pochłania transport. Te dane zbiera się w bazach LCI (Life Cycle Inventory). Dotychczas polscy producenci musieli korzystać z baz europejskich, które uśredniają dane z kilkudziesięciu krajów. poLCA ma to zmienić.
Nowe Rozporządzenie o wyrobach budowlanych (CPR 2024/3110) sprawia, że EPD stają się warunkiem dostępu do rynku europejskiego. Tymczasem praktycznie wszystkie EPD dla polskich wyrobów opierają się na bazach danych nieodzwierciedlających polskich warunków produkcji.
Uśrednianie działa w obie strony jednocześnie. Polskie cementownie zainwestowały w paliwa alternatywne (70–80% bilansu cieplnego vs 56% średnia EU) — ale europejskie dane tego nie pokazują. Z drugiej strony, polski miks energetyczny jest ponad dwukrotnie bardziej emisyjny niż średnia EU (553 vs ~210 kg CO₂/MWh) — a europejskie dane ten problem ukrywają. Efekt: producent inwestujący w czystszą technologię jest karany w przetargach.
Norma ISO 14044 wymaga stosowania danych najbardziej reprezentatywnych geograficznie i technologicznie: krajowe przed regionalnymi, regionalne przed globalnymi. poLCA realizuje tę zasadę — dostarcza dane LCI specyficzne dla polskich warunków produkcji i polskiego miksu energetycznego.
Podstawa obliczeń w bazie poLCA dla procesów energetycznych (na 1 GJ energii)
| Wskaźnik | Miks elektr. PL | Gaz ziemny | Olej opałowy | Węgiel kamienny | Biomasa |
|---|---|---|---|---|---|
| CO₂ [kg/GJ] | 165,8 | 56,1 | 77,4 | 95,5 | 0,0 * |
| SO₂ [g/GJ] | 125,2 | 0,5 | 140,6 | 210,0 | 11,0 |
| NOx [g/GJ] | 145,3 | 46,0 | 55,0 | 160,0 | 85,0 |
| Pył całkowity [g/GJ] | 5,3 | 0,1 | 1,5 | 12,0 | 30,0 |
* Biomasa raportowana jako neutralna węglowo w cyklu krótkim, zgodnie z konwencją EU ETS. Źródło: KOBiZE 2024, wskaźniki IPCC 2006/2019.
Operator programu EPD Polska. Opracowanie i utrzymanie bazy danych poLCA.
Struktura grafowa, format JSON-LD, interfejs API (REST + GraphQL), aktualizacja kaskadowa, natywna parametryzacja, pełna trasowalność.